Concept Jaarverslag 2019 - 2020

Concept secretarieel jaarverslag 2019-2020 van de H.V. Oud Stede Broec

De grootste klap voor onze historische vereniging was natuurlijk het moment om 23.00 uur oudejaarsavond 2019 als op het tablet het bericht verschijnt dat de trots van het dorp heeft vlam gevat en volledig lijkt af te branden. Dat lot blijft ons bespaard, want de dag erop staat er nog een flink karkas, maar dat er  veel moet gaan gebeuren om alles in de oude staat te brengen is zeker. Verslagenheid bij de molenvereniging en bij de onze.
Die ‘oude staat’ daar gaat het ons als vereniging immers om in alles wat we ondernemen. Al onze vergaderingen die we eenmaal per maand beleggen, gaan over hoe het ooit was te kunnen behouden, hoe we, wat nu geschiedenis is, kunnen laten leven en hoe we op de één of andere manier de historie van onze dorpen zouden kunnen bewaren voor het nageslacht.

- Dat proberen we op de 12 open zaterdagen die we verzorgen in ons pand aan de Zesstedenweg waar elke keer mensen komen buurten, waar herinneringen worden opgehaald, waar oude voorwerpen worden gebracht, waar vragen worden gesteld. Datzelfde gebeurt op de site van de vereniging: filmpjes, foto’s, verhalen en herinneringen worden gedeeld en ge’liked’ en die roepen weer nieuwe verhalen en herinneringen op. De beeldbank  op de site telt nu al 5.584 foto’s die door iedereen te bekijken zijn en waar met enige regelmaat enthousiaste reacties op komen.

-  Dat gebeurt op de tweede pinksterdag waar de werkgroep tentoonstellingen een feestje van maakt. Dit keer met  allerlei fotomateriaal van de overleden Sijvert Laan, een dorpslegende om zijn winkel, om zijn schrijverstalent, om zijn politieke inspanningen.
Ook de open monumentendag werd opnieuw druk bezocht. Plekjes van plezier waren er genoeg op Pampus waar het goed toeven was, bij de molen Ceres die er toen nog glorieus bijstond, in huize Nicolaas, bij de oude kerk en in en rond ons pand aan de Zesstedenweg. Deze dag wordt steeds meer een grote, gezellige dorpsreünie.
Bij de Overhaal was er helaas een defect op juist die dag. Hij was pas weer in bedrijf medio september. Gelukkig kon men toen nog een maand overhalen en  een educatieve week voor scholen in november kon nog worden ingevuld.

- Het gebeurt ook in het jaarboek waar oude verhalen, kronieken, persoonlijke ervaringen en artikelen waaraan een studie is voorafgegaan de aandacht vragen en de herinnering aan het verleden oproepen.

- We proberen tevens iets van de historie te laten leven op onze jaarvergadering en op de najaarsbijeenkomst. Op de ledenvergadering van 2019 werd het onderwerp ‘Levende have in de Bronstijd’ uitgediept en op de najaarsvergadering ging Mink de Vries dieper in op ‘de moderne Devotie in Westfriesland’. Een eye-opener omdat zo’n oude stroming nog steeds leeft in onze tijd.  

-  Dat al die herinneringen niet alleen warme en plezierige zaken oprakelen bewijst de uitgave van het prachtige boek over onze dorpen in oorlogstijd: geweld en macht in rustige dorpen, verraad en verzet in hechte gemeenschappen, helden en lafaards en vooral ook slachtoffers en achterblijvers.
Het boek werd officieel gepresenteerd in mei en vond inmiddels zijn weg naar vele adressen. Een mooie beloning voor de geweldige inspanningen van de schrijvers Marloes van Ede en Jan Windt die meer dan tien jaar aan dit boek werkten.

Gelukkig vinden we weerklank  voor onze inspanningen. Dat bewijzen de talloze verzoeken die ons bereiken om een familiefeestje, een reünie, een bedrijfsuitje, een gezellige middag te verzorgen in en om ons pand of via een boottocht door de dorpen en door de  polder.
De waardering krijgen we ook van de gemeente die in de persoon van de wethouder Monumentenzaken ons twee/driemaal per jaar uitnodigt om mee te denken over de zaken die monumenten aangaan, die vraagt of we willen meedenken over hoe de politiek zou kunnen meewerken aan het streven de geschiedenis in ere te houden. Meewerken aan de ontwikkeling van een nieuw monumentenbeleid was daar dit jaar en belangrijk onderdeel van: aandacht voor een breed beleid waarin belangrijke panden, openbare gebouwen, kerken, begraafplaatsen , dorpsgezichten en vaarroutes een rol spelen.
De laatste berichten rond de verwoeste molen leverden weer enige hoop op voor de herbouw. Het karkas was nog in orde dus viel het monument te restaureren. Hij staat er al vanaf maart ingepakt bij en we zien uit naar het moment dat de wieken er weer op mogen. Zover is het nog lang niet, doch er wordt hard aan gewerkt en er is een positief perspectief.
En toen kwam 12 maart en de lock down. Alles en iedereen stond stil bij een nog grotere ramp: Covid 19.
Laten we hopen op mooie momenten in de toekomst dat alles weer enigszins bij het oude is, hoewel het nooit meer hetzelfde zal worden. In elk geval is dit virus niet het moment waar we later met weemoed aan terug zullen denken.

April 2020
Gerard Poelwijk

Jaarverslag 2018/2019

We kijken terug naar april 2018 vanaf het moment dat uw jaarboek werd afgeleverd aan de deur, zoals het ook vorige week weer gebeurde. Opnieuw viel me dit jaar op dat veel mensen blij verrast zijn en blijkbaar allang uitkijken naar fijne leesuurtjes, via artikelen gewijd aan de geschiedenis van de drie dorpen.
Na het jubileumjaar hadden we eigenlijk een rustig jaar ingepland. Of dat is gelukt kunt u zelf beoordelen.

Het begon in ieder geval hectisch met onze stellingname wat betreft het behoud van de gevel van de CNB-hallen. Twee jaar eerder konden we geen vuist maken, omdat een en ander al geregeld was met de gemeente, maar nu de plannen rond de hallen op de lange baan geschoven werden, dachten we een kans te hebben. We zochten contact met de directie, we maakten rapporten en hielden een pleidooi om in ieder geval iets van een belangrijk gebouw (de gevel) in de Streek te behouden. Toen dat overleg vastliep op de mededeling dat de gevel nu al gestut moest worden en een gevaar vormde voor het personeel (we mochten geen foto’s nemen, geen kijkje ook) zochten we de publiciteit, bij het NHD vonden we gehoor, we startten een handtekeningenactie, er volgden gesprekken met de gemeente en de gemeenteraad gaf haar wethouder de opdracht om bij het CNB aan te geven, dat delen van het pand beeldbepalend zijn. Er waren ook contacten met de Cuyperstichting en met historische verengingen in de regio. Op de site zetten we ons standpunt uiteen… het mocht allemaal niet baten; de sloopvergunning was al verleend, de directie mag beslissen over het hoe en wanneer. Intussen zijn de plannen bij de CNB gewijzigd. Wat dit voor het behoud van de oude hallen en met name de gevel betekent, is vooralsnog onduidelijk. Al met al heeft deze actie ons veel tijd en energie gekost.

Tegelijkertijd hielden we ons bezig met de uitgave van een boekje over de bollenteelt in onze regio. De schrijver Johan Schouw had als voorlichter in deze sector een serie mooie observaties en tekeningen vastgelegd over zijn werkterrein. Trefzeker, zakelijk, humoristisch en informerend. Het boekje verscheen rond mei en de oplage is inmiddels nagenoeg uitverkocht.

Het halfjaarlijkse overleg met de wethouder(s) van onze gemeente leverde onder meer op dat we werden uitgenodigd om een rol te spelen rond het beheer van de historische stempel van Grootebroec uit de 15e eeuw die de gemeente met nog twee instanties had aangeschaft. De tentoonstelling rond het kleinood nam een belangrijke plaats in op een van de locaties van de Open Monumentendag 2018.
We kregen ook een tweede eervolle opdracht. Men is binnen de gemeente bezig met de ontwikkeling van een nieuwe visie op de monumenten binnen de dorpen. We werden gevraagd om een eerste aanzet te geven door onze kijk op een nieuw monumentenbeleid te ontwikkelen waarna de gemeente kan bouwen op die visie. Vorige week is een nieuwe monumentencommissie, samengesteld uit onze eigen ervaringsdeskundigen, begonnen aan deze nieuwe taak met een brainstormvergadering. Volgend jaar zeker meer over dit onderwerp.

In overleg met de gemeente besloten we ook dat de fietsroute, die we maakten in het jaar dat Stede Broec 650 jaar bestond, niet meer onderhouden gaat worden. Een aantal van de borden wordt regelmatig gesloopt, oorspronkelijk planden we de route voor slechts het jubileumjaar en de vervanging van de tijdelijke borden voor nagenoeg onverwoestbare, is een kostbare zaak.
Het is u bovendien vast niet ontgaan dat we een rol speelden bij de naamgeving in de nieuwe wijk Waterweide. Begrippen uit de archeologie gaan gebruikt worden om de straten van namen te voorzien. Straks gaan Frank en Maureen iets meer vertellen over de archeologische vondsten in onze omgeving.

Onze jaarlijkse tentoonstelling op de Tweede Pinksterdag werd wederom druk bezocht. De talloze klassenfoto’s riepen bij alle mensen opnieuw erg veel herinneringen op. De gehele dag was het in de grote zaal van het Postkantoor een komen en gaan van oud-leerlingen. Een gezellige drukte bij veel foto’s, discussies bij de stand waar we de handtekeningen verzamelden voor het behoud van de gevel van de CNB-hallen en enorm veel waardering voor de vereniging bij de bestuurstafel.

Dat het publiek ons heeft gevonden en waardeert wat we in huis hebben, blijkt trouwens uit veel meer zaken. Bijvoorbeeld uit de vraag of we lezingen kunnen verzorgen voor diverse groeperingen: de seniorengroeperingen in de dorpen, onze verzorgings- en verpleeghuizen, tijdens het maandelijkse koffie-uurtje in het Postkantoor en soms voor een schoolklas.

Steeds vaker ook weet men ons te vinden voor een rondleiding in en om ons pand aan de Zesstedenweg: families die een bijzonder uitje willen op een van hun feestdagen, bestuurders die iets origineels willen organiseren, de rondleiding is zelfs een jaarlijkse vaste kavel tijdens een kerkenveiling en het Westfries Genootschap koos de locatie voor zijn jaarlijkse Westfriezendag in combinatie met een vaartocht vanaf de molen naar de Overhaal met rondleiding bij de Broekerhaven. Overigens deden wij ditzelfde programma ook een week lang voor een aantal klassen van het Martinus College in opdracht van De Blauwe Schuit.

De toenemende belangstelling blijkt bovendien uit de enorme hoeveelheid schenkingen die wij mogen ontvangen: foto’s, archeologische voorwerpen, gebruiksvoorwerpen, ansichtkaarten, een aantal schoolplaten, een prachtig antiek bord en zelfs een legaat uit de nalatenschap van een overleden lid.

Daarnaast is een van onze activiteiten de bediening van de Overhaal. De groep die deze taak op zich heeft genomen draaide overuren. Het unieke object staat regelmatig centraal bij diverse evenementen van scholen, verenigingen en andere gezelschappen. Naast de vele overzettingen, zeker tijdens de afgelopen schitterende zomerse dagen, staan talloze toeristen er vaak bij stil en zij laten zich graag voorlichten over dit bijzondere apparaat. Met een QR-code op de smartphone kunnen bezoekers nu ook uitleg krijgen over de geschiedenis van Broekerhaven, ja zelfs in de diverse buitenlandse talen, ingesproken door "native-speakers".

De afgelopen Open Monumentendag werd mede door het prachtige weer ontzettend goed bezocht op alle locaties: De oude Kerk in het midden van het dorp met een eigen tentoonstelling en de mogelijkheid om de toren te beklimmen, Bessie met het historische stempel en de tentoonstelling over de exportproducten uit onze streek, ons eigen historische pand met de kinderspelen, de boet, de oudheidskamer en de historische moestuin en de molen Ceres met zorgbakkerij ‘De Molenwiek’; een mooi rondje voor een gezellig dagje uit vlak bij huis.

Ons pand is nu echt bijna helemaal af en compleet. Op zolder beginnen het archief en de bibliotheek vorm te krijgen vooral dankzij een gulle gift van het Gilde van Oostelijk Westfriesland en de timmermanskunsten van Jan Ettes; hij kan het écht! Het duurt niet lang meer of de bezoeker van de open dagen kan op de leeszolder terecht en daarmee zou dan een project dat in 2009 werd opgestart eindelijk voltooid zijn.

Dat het echter nooit echt af is, blijkt wel uit de werkzaamheden aan de vloer van de Oudheidskamer, die moest worden vernieuwd en verstevigd, omdat er zoveel belangstelling is en de vloer vanwege de grote groepen te zwak werd bevonden. Jan en Garm Kok klaarden de klus binnen twee dagen.

Het is en blijft natuurlijk ontzettend jammer dat Sjaak Ruitenberg deze eindfase niet meer kon meemaken. Hij overleed op zaterdag 7 juli 2018 op de open dag van ons pand, maar hij wordt altijd nog genoemd bij elke rondleiding die we verzorgen.

Dankzij het internet komen we ook vaak bij u thuis. De beheerder van de site, Rob Beemster, maakt er bijna elke week iets moois van en op facebook staan regelmatig aardige verhalen en foto’s die herinneringen oproepen. Leuke reacties komen er ook van bezoekers uit andere delen van het land en zelfs uit andere werelddelen.

Inmiddels is de Beeldbankgroep op stoom gekomen. Op de site staan nu bijna 3200 foto’s die al vrij snel aangevuld kunnen worden naar 3800. Het digitaliseren en rubriceren van zo'n 25.000 foto's is nog niet alles; de beelden moeten ook nog voorzien worden van informatie over wat er op te zien is en wanneer en waar de foto gemaakt is. We zijn er nog lang niet, maar het fotoarchief wordt zo wel heel toegankelijk.

Verder timmeren we aan de weg met de uitgave van prachtige boeken, het jaarboek natuurlijk maar ook het boek over de Middenstand en het boekje over de voorlichting in de bollensector. Het blijken gewilde uitgaven voor de liefhebbers van hoe het leven was in deze omgeving nog niet eens zo heel lang geleden.

Het boek dat eraan zit te komen over de oorlog en onze drie dorpen wordt ongetwijfeld ook zo’n ‘must have’: aan het woord zijn de gewone dorpelingen met hun sores in de oorlogsjaren. Hun verhalen zijn verzameld en als verhalen opgetekend. Bijzonder vind ik vooral dat er zoveel gebeurde binnen zo’n betrekkelijk rustige, kleine gemeenschap. Marloes gaat er straks nog meer over vertellen.

Aan het eind van dit verenigingsjaar is het bijna niet voor te stellen dat een vereniging zoveel activiteiten tentoonspreidt. Het mag duidelijk zijn dat al het werk en de inzet van alle vrijwilligers eens in de zoveel tijd beloond moet worden. Dat gebeurde dit jaar met een geweldige, feestelijke bijeenkomst in de Paus. Een sfeervolle avond met alle ingrediënten die daarbij horen, laat dat maar over aan het personeel van de Paus.
Het was een prachtige avond en een extra reden voor de vrijwilligers om zich te blijven inzetten voor de mooie taak die de vereniging zich ten doel stelt: De geschiedenis van de drie dorpen, Bovenkarspel, Grootebroek en Lutjebroek levend te houden middels publicaties, tentoonstellingen, het jaarboek, uitgaven in de Tiny Keemanreeks en andere manieren om het publiek te bereiken, zodat we ook volgend jaar kunnen verhalen over onze verrichtingen in het verenigingsjaar 2019/2020.

Gerard Poelwijk

Jaarverslag 2017/2018

Aan het slot van het vijfentwintigste jaar van onze vereniging werd natuurlijk het even oude jaarboek overhandigd bij de voordeur. De verbaasde, blijde en nieuwsgierige reacties bewezen dat het al vele jaren een gewild item is; gevarieerd, interessant, heel plaatselijk en vaak dicht bij huis. Zeker op zo’n dag dat ik voor het eerst een wijk liep; winderig, regenachtig en gewoon koud, waren de reacties enthousiast, men wilde snel naar binnen, lekker met een mooi boek op de bank.

Natuurlijk manifesteerde de vereniging zich in dit jubileumjaar op de vertrouwde momenten en bij de geëikte gelegenheden.

De Overhaal bijvoorbeeld was voor het tweede jaar een vol halfjaar in bedrijf. De groep onder de bezielende leiding van Frans Cornelisz zorgt ervoor dat het apparaat op rolletjes blijft lopen, haalt soms de nieuwspagina met bijvoorbeeld een overgehaald bruidspaar en blijft up to date; er is een nieuw informatiebord en de gegevens rond het monument zijn zelfs te beluisteren op de telefoon in drie verschillende talen. Het nieuwe seizoen is inmiddels weer gestart, burgemeester Wortelboer opende het seizoen door de vlag van Stede Broec te hijsen.

De website met facebook kent door het originele en iedere week bijna nieuwe aanbod grote populariteit. De volgers blijven trouw ‘liken’ en reageren immer enthousiast op de foto’s en filmpjes.
Vorig jaar al is er een groep vrijwilligers aan de slag gegaan om een beeldbank op te zetten. Het resultaat is ook via de site te volgen. Er staan veel foto’s op de bank bijvoorbeeld de foto’s van de grote gezinnen en de foto’s van de middenstanders in de dorpen.

De open dagen, op de eerste zaterdagen van elke maand, van ons pand aan de Zesstedenweg zijn eveneens een succes. In eerste instantie kwamen er vooral veel mensen die interesse toonden voor het huis en de schuur, nu in dit latere stadium zijn er velen die een praatje komen maken, zaken aanbieden, boeken willen kopen etc.. In de loop van volgend jaar willen we ook mensen gaan uitnodigen die, over vooraf bepaalde onderwerpen, zaken zouden kunnen vertellen over vroeger.
Het pand is nagenoeg af. Dit jaar besteedden we nog veel aandacht aan de zolder waar we het archief inrichten en een leeszaal maken voor diegenen die het archief willen raadplegen. De toegankelijkheid van dat archief is nog niet wat we voor ogen hebben, maar er wordt aan gewerkt.
Voor huis, oudheidskamer en boet worden er met enige regelmaat met groepen afspraken gemaakt. Men wil een rondleiding met de boeiende verhalen van Frank, Eef, Wim en Jan. Anderhalf uur is voor die sprekers een makkie en vaak niet genoeg. De luisteraars zijn altijd meer dan tevreden.
De tuin die het geheel compleet maakt, nu zelfs met een heuse poldermolen, is ieder seizoen weer een plaatje dankzij de inspanningen van Riekele Zwagerman en zijn vrouw.

De pinkstertentoonstelling met de foto’s van hoe het was en hoe het geworden is, werd druk bezocht. Net als de Open Monumentendag die perfect was georganiseerd. Loeiende koetjes midden
in het dorp en de openstelling van de boerderij, foto’s van oude boerderijen in de kerk, aandacht voor het gemaalcomplex op de Zuiderdijk en de officiële onthulling van het informatiebord op een plek waar ooit eeuwenlang de waterhuishouding in het Grootslag geregeld werd; het prachtige weer zorgde voor een ontspannen dag voor talloze bezoekers.

Ons tweejaarlijkse overleg met de gemeente levert eveneens mooie momenten op. Dit jaar bijvoorbeeld was er de finishing touch aan de remisewoningen; het resultaat mag er zijn. Verder heeft de regionale erfgoedcommissie een positief advies gegeven op ons verzoek om in ieder geval de gevel van het CNB-gebouw te mogen behouden. Men ging zelfs verder en was ook geïnteresseerd in de constructie van de twee grote hallen. De volgende stappen zijn aan de gemeente.
Daarnaast hebben we ons sterk gemaakt om de Broekerhaven als een beschermd dorpsgezicht te mogen aanmerken. Het nieuwe College gaat zich daar waarschijnlijk over buigen. Wat wel al gerealiseerd is, is het zichtbaar maken van de historische kademuur.
Verder vroegen we aandacht voor de monumentale graven op de kerkhoven van onze gemeente en het lijkt belangrijk om de lijst met monumentale bomen aan te vullen en vooral de criteria voor die bomenlijst aan te scherpen.
Wat zorgen baart, is de verdwijning en de beschadiging van een tiental borden van de fietsroute. We proberen, met de gemeente, de borden vandalismebestendig te maken maar de realiteit is dat ze telkenmale worden vernield.

In de loop van het jaar hebben we met veel plezier gewerkt aan twee boekprojecten. Een ervan liep al een tijdje, maar kreeg dit jaar een nieuwe impuls. De inhoud en de vormgeving van het boek ‘De Middenstand op zijn best’ klopte ineens en we gaven ons fiat voor de uitgave.
Het tweede project betrof een verzoek van Ad de Wit om een manuscript te beoordelen van een, inmiddels gestorven, voorlichter in de bollensector; Joh. Schouw. Om de inhoud, de stijl en vooral ook om de informatie rond het oude ambacht oordeelden wij positief en zetten de boel in gang om het boekje uitgegeven te krijgen. We kregen een financieel steuntje in de rug van het Gilde Oostelijk Westfriesland en ook Drukkerij het Venhuis droeg een steentje bij. Het is inmiddels gedrukt, een mooi menselijk boekje, een ode aan het oude vak en de ontwikkeling van de thuisbroeierij. Het eerste exemplaar is eind maart uitgereikt en Bruna kan de vraag bijna niet aan.

De klap op de vuurpijl van het jubileumjaar was natuurlijk de fototentoonstelling van de gezinnen in het winkelcentrum. Een week lang gonsde het in het Streekhof met als middelpunt de tafel met onze vrijwilligers die de complimenten rond dit evenement in ontvangst mochten nemen. Het succes werd later nog eens duidelijk toen we de balans opmaakten: er werden rond de zeventig nieuwe leden ingeschreven, er waren een kleine honderdvijftig boeken van de Middenstand verkocht en we lazen en hoorden talrijke complimenten aan het adres van alle vrijwilligers van onze vereniging die al deze activiteiten mogelijk maakten. Het bestuur is enorm trots dat het zo’n vereniging mag leiden.
Een mooi cadeau voor enorm veel leden tenslotte was de dubbele voorstelling van de groep KaaBee in de Paus. We hebben genoten van die feestelijke afsluiting en ik persoonlijk vond het mooi om te horen dat het Westfries naast de gein en de dubbele bodems ook een taal kan zijn met poëtische zeggingskracht kan zijn waarin en waarmee soms meer kan worden uitgedrukt dan ik verwachtte.

Alles bij elkaar een geweldig jubileumjaar, dat als vanouds bekroond werd met een mooi jaarboek.

Gerard Poelwijk

 

Geschiedenis van Stede Broec

Geschiedenis van Stede Broec

Samengesteld uit de dorpen Bovenkarspel, Grootebroek en Lutjebroek wordt de naam Broek al in de 7e eeuw genoemd in oude boeken...

G08 onderkomen obs

Adres

Pand vereniging:

Zesstedenweg 227
1613 JE te Grootbroek

Postadres

Gerard Poelwijk
Zuiderdijk 3
1611 MC Bovenkarspel
0228-518279


Social